Jaguar XJS przed zakupem: który wybrać i na co patrzeć

Jaguar XJS kosztował w 1996 roku 50 500 funtów w wersji V12 coupé — był autem luksusowym i tak też jest skonstruowany: dużo skóry i drewna, złożone zawieszenie, dwanaście cylindrów lub rozbudowana szóstka. Każdy z tych elementów trzeba ocenić przed zakupem. Ten przewodnik dotyczy wyboru i oględzin. Historię i wszystkie wersje opisuję w tekście Jaguar XJS 1975–1996, a szczegóły silnika dwunastocylindrowego — we wpisie Silnik V12 w Jaguarze XJS.

Który Jaguar XJS wybrać: sześć cylindrów czy V12?

Brytyjskie przewodniki zakupowe, m.in. poradnik AutoClassics cytowany przez Motorious, ujmują to tak: rzędowa szóstka jest rozsądnym, tańszym w utrzymaniu wyborem, a V12 — wersją najbardziej pożądaną przez kolekcjonerów.

Dane o mocy pochodzą z archiwum Jaguara (V12 HE), serwisu Ateupwithmotor (4.0, AJ16, 6.0) i zestawień silnika AJ6 (3.6). Według Motorious wczesne V12 z manualną skrzynią są najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów, auta sprzed 1982 roku nie są skreślone, ale jakość wykonania i spalanie poprawiły się po wprowadzeniu wersji HE, a najlepiej wykonane są egzemplarze po faceliftingu z 1991 roku.

Przy szóstce sprawdź ciśnienie oleju na ciepłym silniku (Motorious podaje 40–50 psi, czyli ok. 2,8–3,4 bara), szczelność uszczelki kolektora wydechowego i ślady płynu chłodzącego na bloku. Practical Classics ostrzega, że bez wymiany płynu co dwa lata blok zamula się z tyłu, a skutkiem bywa przegrzanie, uszkodzona uszczelka pod głowicą i odkształcona głowica. Pomiar ciśnienia sprężania we wszystkich cylindrach przed zakupem to rozsądny wydatek.

Punkty kontrolne V12 — chłodzenie, tylne świece, łańcuch rozrządu, wydech — opisuję osobno we wpisie o silniku V12.

Coupé, XJ-SC czy kabriolet?

Coupé jest najlżejsze i najbardziej praktyczne, kabriolet daje pełne otwarcie, a XJ-SC to rzadki kompromis. Najważniejsze różnice:

• Coupé (1975–1996) — czteromiejscowe nadwozie 2+2. Według archiwum Jaguara V12 coupé ważyło w specyfikacji brytyjskiej ok. 1800 kg.
• XJ-SC (1983–1988) — targa ze zdejmowanymi panelami dachu i składaną tylną częścią z materiału. Zestawienia podają 5013 egzemplarzy. Wersja V12 Cabriolet z 1985 roku była dwumiejscowa.
• Kabriolet (1988–1996) — elektrycznie składany dach i szklana, podgrzewana szyba tylna; ok. 1900 kg w wersji V12, o 100 kg więcej niż coupé. Późne kabriolety oferowano jako 2+2.

W otwartych wersjach przewodniki wskazują mokre wykładziny jako częsty objaw nieszczelnego dachu. Sprawdź działanie mechanizmu, stan materiału i tylnej szyby oraz to, czy pod dywanikami nie stoi woda.

Gdzie rdzewieje Jaguar XJS?

Korozja to najważniejsze ryzyko przy zakupie XJS i od niej zacznij oględziny. Według Practical Classics i poradnika AutoClassics sprawdź:

Wilgotny zapach w kabinie może według Practical Classics oznaczać zatkane odpływy szyberdachu. Rdza na przednich błotnikach i przy reflektorach bywa sygnałem, że skorodowały też profile zamknięte pod spodem. Panele nadwozia są według Motorious łatwo dostępne, więc o koszcie naprawy decyduje głównie zakres prac blacharskich.

Co sprawdzić w skrzyni, zawieszeniu i hamulcach?

Skrzynie w XJS są uznawane za trwałe, a zawieszenie za dobre, ale złożone. Według Motorious:

• Automaty — części i serwis są łatwo dostępne. Stuk z okolic mocowania skrzyni często oznacza siadniętą sprężynę podpory; w starszych autach zdarza się twarda zmiana z jedynki na dwójkę.
• Manuale — trudniej o niektóre części, a sprzęgło jest drogie.
• Przednie zawieszenie — tuleje górnych wahaczy zużywają się ok. co 50 tys. mil (80 tys. km), objawem jest nierówne zużycie opon.
• Tylne zawieszenie — jest zamknięte w ramie pomocniczej razem z mechanizmem różnicowym, co utrudnia naprawy. Sprawdź mocowania ramy i luz łożysk kół.

Większość części zawieszenia jest dostępna jako nowa, także przez Jaguar Classic Parts.

Na co uważać we wnętrzu i elektryce?

Wnętrze XJS jest solidnie wykonane, ale jego odnowienie bywa kosztowne. Practical Classics zwraca uwagę, że skórzane fotele łatwo odnowić, natomiast boczki drzwi i plastikowe elementy bywają trudne do zdobycia, a drewniana okleina wymaga fachowej renowacji. Motorious dodaje, że szybko wycierają się boczki fotela kierowcy, a drewno na desce i konsoli potrafi wyblaknąć, popękać lub odkleić się.

Podsufitka bywa do naprawy — w opisie 1993 Jaguara XJS z archiwum MB Classics odnotowano ją jako typową dla XJS przypadłość.

Przed zakupem sprawdź po kolei wszystkie zegary, szyby, lusterka (silniczki się przepalają), oświetlenie, radio, komputer pokładowy i szyberdach. W późniejszych autach awarie zdarzają się w czujnikach ABS. Klimatyzacja powinna dmuchać zimnym powietrzem — zapytaj, kiedy była ostatnio nabijana.

Jakie dokumenty i historię sprawdzić przed zakupem XJS?

Historia serwisowa jest w XJS ważniejsza niż przebieg. Motorious zauważa, że egzemplarze z niskim przebiegiem i pełną historią są wyceniane wyżej, ale sam licznik nie mówi nic o stanie chłodzenia czy podwozia. Zapytaj o:

1. Faktury za płyn chłodzący, olej i świece — z datami i przebiegiem.
2. Specyfikację rynkową — auta z USA miały inne ustawienia silnika i niższą moc; dla V12 HE zestawienia podają 263 KM w USA wobec 299 KM w Europie.
3. Historię napraw blacharskich — zdjęcia z prac, zakres spawania, kto je wykonał.
4. Historię importu — kraj pochodzenia, rok sprowadzenia, liczba właścicieli.

Przykłady z archiwum MB Classics pokazują, jak różne bywają te historie: 1993 XJS 4.0 w europejskiej specyfikacji sprowadzono do Polski w 2008 roku, 1995 XJS 6.0 V12 trafił pierwotnie do USA, a potem do Niemiec, a 1987 XJ-SC to auto w specyfikacji europejskiej sprowadzone w 2023 roku.

Czy części do Jaguara XJS są dostępne?

Tak. Jaguar Classic Parts oficjalnie prowadzi części, akcesoria i materiały eksploatacyjne do XJS, a katalog obejmuje ponad 22 000 numerów części. Panele nadwozia i większość części mechanicznych są łatwo dostępne; trudniej o wczesne elementy wnętrza.

Jeśli szukasz konkretnego egzemplarza, zajrzyj do aktualnej oferty MB Classics i do archiwum sprzedanych aut. Porównanie XJS z jego naturalnym rywalem znajdziesz w tekście Jaguar XJS czy Mercedes SL, a więcej poradników zakupowych w kategorii Zakup i inspekcja.